Skip to main content
LATEST MPSC Rajyaseva, Group B & C Previous Year Question Papers (PYQ), Answer Keys & Syllabus Updates

MPSC Rajyaseva Prelims Indian Polity Previous Year Questions (PYQs) with Detailed Solutions

Mastering Indian Polity and Governance (भारतीय राज्यघटना आणि शासनप्रणाली) is one of the highest-scoring sections in the MPSC State Services (Rajyaseva) Preliminary Examination. Because the commission frequently repeats core constitutional concepts and judicial interpretations, practicing authentic Previous Year Questions (PYQs) is an indispensable component of smart preparation.

Exam Instructions:
• Total Questions: 10 MCQs based on actual MPSC State Services Prelims papers.
• Negative Marking: 1/4th (0.25 marks) deducted for each incorrect attempt.
• Click the "Show Answer & Explanation" button below each question to test your conceptual clarity.

MPSC Indian Polity PYQ Practice Quiz

Q1. खालीलपैकी कोणत्या कलमान्वये भारतीय राज्यघटनेमध्ये संघराज्य व राज्यांसाठी लोकसेवा आयोगांची (Public Service Commission) तरतूद करण्यात आली आहे?
(Under which article of the Indian Constitution is there a provision for Public Service Commissions for the Union and the States?) [MPSC Prelims]
A) कलम ३१२ (Article 312)
B) कलम ३१५ (Article 315)
C) कलम ३२० (Article 320)
D) कलम ३२४ (Article 324)

बरोबर उत्तर: B) कलम ३१५ (Article 315)

स्पष्टीकरण: भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १४ मधील कलम ३१५(१) नुसार संघराज्यासाठी एक संघ लोकसेवा आयोग (UPSC) आणि प्रत्येक राज्यासाठी एक राज्य लोकसेवा आयोग (जसे की MPSC) असेल. कलम ३१२ अखिल भारतीय सेवांशी (All India Services) संबंधित आहे, कलम ३२० लोकसेवा आयोगांच्या कार्यांशी संबंधित आहे, तर कलम ३२४ निवडणूक आयोगाशी संबंधित आहे.

Q2. भारतीय राज्यघटनेतील 'मार्गदर्शक तत्त्वे' (Directive Principles of State Policy - DPSP) कोणत्या देशाच्या घटनेवरून स्वीकारण्यात आली आहेत?
(From which country's constitution were the Directive Principles of State Policy borrowed?) [MPSC Prelims]
A) संयुक्त राज्य अमेरिका (USA)
B) युनायटेड किंगडम (UK)
C) आयर्लंड (Ireland)
D) ऑस्ट्रेलिया (Australia)

बरोबर उत्तर: C) आयर्लंड (Ireland)

स्पष्टीकरण: भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मधील मार्गदर्शक तत्त्वे ही आयर्लंडच्या (Irish Constitution, 1937) घटनेवरून घेण्यात आली आहेत, ज्यांनी ती मूळ स्पॅनिश घटनेवरून घेतली होती. मूलभूत हक्क अमेरिकेकडून, संसदीय प्रणाली ब्रिटनकडून, तर समवर्ती सूची ऑस्ट्रेलियाकडून स्वीकारली आहे.

Q3. ७३व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ अन्वये राज्यघटनेत कोणती नवीन अनुसूची जोडण्यात आली?
(Which new Schedule was added to the Indian Constitution by the 73rd Constitutional Amendment Act, 1992?) [MPSC Prelims]
A) नववी अनुसूची (Ninth Schedule)
B) दहावी अनुसूची (Tenth Schedule)
C) अकरावी अनुसूची (Eleventh Schedule)
D) बारावी अनुसूची (Twelfth Schedule)

बरोबर उत्तर: C) अकरावी अनुसूची (Eleventh Schedule)

स्पष्टीकरण: ७३व्या घटनादुरुस्तीने पंचायत राज संस्थांना घटनात्मक दर्जा दिला आणि राज्यघटनेत 'भाग ९' आणि '११वी अनुसूची' समाविष्ट केली. या अनुसूचीमध्ये पंचायतींच्या अधिकारातील एकूण २९ कार्यात्मक विषयांची नोंद आहे. १२वी अनुसूची ७४व्या दुरुस्तीने (नगरपालिका) जोडली गेली ज्यामध्ये १८ विषय आहेत.

Q4. राज्यपालांच्या अध्यादेश (Ordinance) काढण्याच्या अधिकाराबाबत भारतीय राज्यघटनेत कोणते कलम आहे?
(Which article of the Constitution empowers the Governor to promulgate ordinances?) [MPSC Prelims]
A) कलम १२३ (Article 123)
B) कलम २१३ (Article 213)
C) कलम १६३ (Article 163)
D) कलम २१४ (Article 214)

बरोबर उत्तर: B) कलम २१३ (Article 213)

स्पष्टीकरण: राज्य विधिमंडळाचे अधिवेशन चालू नसताना तातडीच्या परिस्थितीत राज्यपालांना कलम २१३ अन्वये अध्यादेश काढण्याचा अधिकार आहे. केंद्र पातळीवर राष्ट्रपतींना कलम १२३ अन्वये हा अधिकार प्राप्त होतो.

Q5. सर्वोच्च न्यायालयाने कोणत्या खटल्यामध्ये 'घटनेची मूलभूत संरचना' (Basic Structure Doctrine) हे तत्त्व मांडले?
(In which landmark case did the Supreme Court propound the 'Basic Structure Doctrine'?) [MPSC Prelims]
A) शंकरी प्रसाद खटला (1951)
B) गोलकनाथ खटला (1967)
C) केशवानंद भारती खटला (1973)
D) मिनर्व्हा मिल्स खटला (1980)

बरोबर उत्तर: C) केशवानंद भारती खटला (1973)

स्पष्टीकरण: २४ एप्रिल १९७३ रोजी केशवानंद भारती वि. केरळ राज्य खटल्यात १३ न्यायाधीशांच्या घटनापीठाने ७:६ च्या बहुमताने असा ऐतिहासिक निर्णय दिला की संसदेला कलम ३६८ अन्वये राज्यघटनेच्या कोणत्याही भागात दुरुस्ती करण्याचा अधिकार असला तरी घटनेच्या 'मूलभूत संरचनेला' (Basic Structure) धक्का लावता येत नाही.

Quick Summary Answer Key

प्रश्न क्र. घटक / विषय बरोबर पर्याय महत्त्वाचा संदर्भ कलम / खटला
1लोकसेवा आयोगBकलम ३१५(१) (भाग १४)
2मार्गदर्शक तत्त्वेCआयर्लंडची राज्यघटना (भाग ४)
3पंचायत राजC७३वी दुरुस्ती, ११वी अनुसूची (२९ विषय)
4राज्यपाल अध्यादेशBकलम २१३ (राष्ट्रपती: कलम १२३)
5मूलभूत संरचनाCकेशवानंद भारती खटला (१९७३)
Study Tip for Aspirants: MPSC Polity requires constant revision of Articles related to Part III (Fundamental Rights), Part IV (DPSP), Part V (Union), Part VI (States), and Local Self Government. Practice daily timed tests in our Android app to eliminate negative marking errors.

Prepared by Nitin Kanade

Dedicated to providing high quality Previous Year Questions (PYQs), accurate answer keys, and syllabus notes for MPSC exam preparation.

Discussion & Queries (0)

CONTINUE PRACTICE ON MOBILE
100% FREE APP

MPSC Exam Prep is Easier on Mobile!

Daily Quizzes, 10,000+ Solved Questions & Answer Keys for Rajyaseva & Combine.

GET IT ON Google Play