Skip to main content
LATEST MPSC Rajyaseva, Group B & C Previous Year Question Papers (PYQ), Answer Keys & Syllabus Updates

MPSC Daily Current Affairs Quiz: 2026-11-20 (१० महत्त्वाचे सराव प्रश्न व उत्तरे)

📅 MPSC Daily Current Affairs Practice Test (2026-11-20)

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) सर्व स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या दैनिक चालू घडामोडींवर आधारित सराव प्रश्नोत्तरे व सविस्तर स्पष्टीकरण.

🎯 विषय: Current Affairs | ❓ एकूण प्रश्न: 10 | ⏱️ परीक्षा: MPSC राज्यसेवा / संयुक्त गट ब आणि क
प्रश्न 1 नोव्हेंबर २०२६ मध्ये महाराष्ट्र शासनाच्या नियोजन विभागाने जारी केलेल्या शासन निर्णयानुसार, राज्यातील किती दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये अनावश्यक नवीन बांधकामे तात्पुरती स्थगित करून जिल्हा वार्षिक योजनेचा निधी पिण्याच्या पाण्यासाठी वळविण्याचे निर्देश दिले आहेत?
(A) २५४ तालुके
(B) ३०४ तालुके
(C) २८८ तालुके
(D) ३५८ तालुके
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - ३०४ तालुके

स्पष्टीकरण: महाराष्ट्र शासनाच्या नियोजन विभागाने १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध केल��ल्या माहितीनुसार, राज्यातील ३०४ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये उद्याने, सुशोभीकरण, नवीन प्रशासकीय इमारती व सिमेंट रस्ते यांसारखी जास्त पाणी लागणारी कामे तात्पुरती स्थगित केली आहेत. जिल्हा वार्षिक योजनेचा (सर्वसाधारण) हा निधी ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत पिण्याच्या पाण्याच्या अपूर्ण योजना, जलवाहिन्या आणि पशुधनाच्या चारा-पाण्यासाठी वळविण्याचे निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांना दिले आहेत.
प्रश्न 2 १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी केंद्रीय जलशक्ती मंत्री सी. आर. पाटील यांच्या हस्ते 'एकात्मिक नदी, जलाशय आणि धरण प्रणाली' या विषयावरील दोन दिवसीय राष्ट्रीय परिषदेचे उद्घाटन महाराष्ट्रातील कोणत्या संस्थेत करण्यात आले?
(A) वाल्मी (WALMI), छत्रपती संभाजीनगर
(B) केंद्रीय जल आणि विद्युत संशोधन केंद्र (CWPRS), खडकवासला, पुणे
(C) राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्था (NEERI), नागपूर
(D) महाराष्ट्र अभियांत्रिकी संशोधन संस्था (MERI), नाशिक
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - केंद्रीय जल आणि विद्युत संशोधन केंद्र (CWPRS), खडकवासला, पुणे

स्पष्टीकरण: केंद्रीय जलशक्ती मंत्री सी. आर. पाटील यांनी १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पुणे येथील खडकवासला स्थित 'केंद्रीय जल आ��ि विद्युत संशोधन केंद्रात' (CWPRS) दोन दिवसीय राष्ट्रीय परिषदेचे उद्घाटन केले. यावेळी आयआयटीएम (IITM) पुणे, भाकरा बियास व्यवस्थापन मंडळ (BBMB) आणि ब्रह्मपुत्रा बोर्ड यांच्याशी तांत्रिक सहकार्याचे सामंजस्य करार करण्यात आले, तसेच मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत 'जल संचय जन भागीदारी' मोहिमेचा आढावा घेण्यात आला.
प्रश्न 3 १९ ते २२ डिसेंबर २०२६ दरम्यान होणारा १२ वा 'भारतीय आंतरराष्ट्रीय विज्ञान महोत्सव' (IISF 2026) महाराष्ट्रातील कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात येणार असून त्याची संकल्पना (Theme) कोणती आहे?
(A) मुंबई; 'विकसित भारतासाठी विज्ञान'
(B) पुणे; 'भारताचे विज्ञान, जगाचे भविष्य' (India's Science, World's Future)
(C) नागपूर; 'शाश्वत विकासासाठी नवोन्मेष'
(D) नाशिक; 'हरित तंत्रज्ञान आणि समाज'
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - पुणे; 'भारताचे विज्ञान, जगाचे भविष्य' (India's Science, World's Future)

स्पष्टीकरण: १२ वा भारतीय आंतरराष्ट्रीय विज्ञान महोत्सव (IISF 2026) १९ ते २२ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत पुणे येथे आयोजित केला जाणार आहे. 'भारताचे विज्ञान, जगाचे भविष्य' (India's Science, World's Future) ही या महोत्सवाची मुख्य संकल्पना असून, देशातील वैज्ञानिक, संशोधक आणि विद्यार्थ्यांना एकत्र आणणारे हे प्रमुख व्यासपीठ ठ��णार आहे.
प्रश्न 4 केंद्रीय अर्थ मंत्रालयाने १८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष २०२६-२७ च्या पहिल्या सहामाहीत (H1) सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांचा (PSBs) एकूण निव्वळ नफा किती कोटी रुपयांवर पोहोचला असून ३० सप्टेंबर २०२६ अखेर त्यांचा ढोबळ अनुत्पादक मालमत्ता (Gross NPA) दर किती टक्क्यांपर्यंत खाली आला आहे?
(A) ९५,००० कोटी रुपये नफा; Gross NPA २.४५%
(B) १.१० लाख कोटी रुपये नफा; Gross NPA १.६९%
(C) १.२५ लाख कोटी रुपये नफा; Gross NPA १.९५%
(D) ८८,५०० कोटी रुपये नफा; Gross NPA ३.१०%
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - १.१० लाख कोटी रुपये नफा; Gross NPA १.६९%

स्पष्टीकरण: आर्थिक वर्ष २०२६-२७ च्या पहिल्या सहामाहीत (एप्रिल–सप्टेंबर २०२६) सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांनी (PSBs) १६.९% वाढीसह सुमारे १.१० लाख कोटी रुपयांचा विक्रमी निव्वळ नफा कमावला असून त्यांचा एकूण व्यवसाय पहिल्यांदाच ३०० लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेला आहे. तसेच ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत बँकांचा Gross NPA दर १.६९% वर आणि Net NPA दर ०.३३% पर्यंत घसरला असून भांडवल पर्याप्तता प्रमाण (CRAR) १६.८९% इतके मजबूत झाले आहे.
प्रश्न 5 २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी के��द्रीय कृषिमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी राष्ट्राला समर्पित केलेली भारताची पहिली स्वदेशी H5N1 (क्लेड 2.3.2.1a) बर्ड फ्लू लस कोणत्या संस्थेने विकसित केली आहे?
(A) राष्ट्रीय विषाणू विज्ञान संस्था (NIV), पुणे
(B) आयसीएआर-राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा पशु रोग संस्था (ICAR-NIHSAD), भोपाळ
(C) भारतीय पशुवैद्यकीय संशोधन संस्था (IVRI), इज्जतनगर
(D) सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया, पुणे
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - आयसीएआर-राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा पशु रोग संस्था (ICAR-NIHSAD), भोपाळ

स्पष्टीकरण: केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी २० नोव्हेंबर २०२६ रोजी भोपाळ येथील 'आयसीएआर-राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा पशु रोग संस्थेने' (ICAR-NIHSAD) विकसित केलेली भारताची पहिली स्वदेशी निष्क्रिय H5N1 (क्लेड 2.3.2.1a) कोंबड्यांची लस राष्ट्राला समर्पित केली. यापूर्वी या स्ट्रेनविरुद्ध कोणतीही व्यावसायिक लस उपलब्ध नव्हती; त्यामुळे ही लस कुक्कुटपालन क्षेत्राचे रक्षण करून प्राण्यांपासून मानवात होणारा संसर्ग रोखण्यास मदत करेल.
प्रश्न 6 १७ नोव्हेंबर २०२६ रोजी 'इन-स्पेस'ने (IN-SPACe) उपग्रह प्रतिमांद्वारे मानवी वस्त्यांचे त्रिमितीय (3D) मॅपिंग करणारे 'इंडियन ह्युमन सेटलमेंट लेयर्स' (IHSL) विकसित करण्यासाठी १.४६ कोटी रु��यांच्या सीड फंडांतर्गत कोणत्या तीन भारतीय अवकाश कंपन्यांची निवड केली आहे?
(A) स्कायरोट एरोस्पेस, अग्निकुल कॉसमॉस आणि पिक्सेल
(B) स्पेसपिक्सेल टेक्नॉलॉजीज, कॅलिडिओ स्पेस सिस्टम्स आणि अझिस्ता इंडस्ट्रीज
(C) ध्रुव स्पेस, बेलाट्रिक्स एरोस्पेस आणि गॅलॅक्सआय
(D) दिगंतरा, सॅटश्योर आणि केकॅब स्पेस
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - स्पेसपिक्सेल टेक्नॉलॉजीज, कॅलिडिओ स्पेस सिस्टम्स आणि अझिस्ता इंडस्ट्रीज

स्पष्टीकरण: भारतीय राष्ट्रीय अवकाश प्रोत्साहन आणि प्राधिकरण केंद्राने (IN-SPACe) नीती आयोगाच्या गरजेनुसार उच्च-रिझोल्यूशन 'इंडियन ह्युमन सेटलमेंट लेयर्स' (IHSL) तयार करण्यासाठी 'स्पेसपिक्सेल टेक्नॉलॉजीज', 'कॅलिडि��� स्पेस सिस्टम्स' आणि 'अझिस्ता इंडस्ट्रीज' या तीन भारतीय अवकाश कंपन्यांना १.४६ कोटी रुपयांचा सीड फंड मंजूर केला आहे. या प्रकल्पांतर्गत डोंगराळ शहर म्हणून शिमला (हिमाचल प्रदेश) आणि महानगर म्हणून बंगळुरू (कर्नाटक) येथे 3D शहरी मॅपिंगचे पथदर्शी प्रकल्प राबविले जातील.
प्रश्न 7 नोव्हेंबर २०२६ मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या ५ व्या 'QS वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग्ज: सस्टेनेबिलिटी २०२७' मध्ये जगातील अव्वल २०० विद्यापीठांत स्थान मिळवणारी एकमेव भारतीय संस्था कोणती ठ���ली आहे?
(A) आयआयटी मुंबई (IIT Bombay)
(B) आयआयटी दिल्ली (IIT Delhi)
(C) आयआयएससी बंगळुरू (IISc Bengaluru)
(D) दिल्ली विद्यापीठ (University of Delhi)
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - आयआयटी दिल्ली (IIT Delhi)

स्पष्टीकरण: क्वाक्वारेली सायमंड्सने (QS) प्रसिद्ध केलेल्या 'सस्टेनेबिलिटी रँकिंग्ज २०२७' मध्ये ८६.५ गुणांसह १९४ वे स्थान मिळवून 'आयआयटी दिल्ली' जगातील अव्वल २०० विद्यापीठांमध्ये स्थान मिळवणारी एकमेव भारतीय संस्था ठरली आहे (मागील वर्षी २०५ वे स्थान). या जागतिक यादीत स्वीडनच्या लुंड विद्यापीठाने सलग दुसऱ्या वर्षी प्रथम स्थान कायम राखले असून ईटीएच झुरिच (२ रे) आणि टोरोंटो विद्यापीठ (३ रे) अनुक्र���े त्यानंतर आहेत; या यादीत भारताची एकूण ९९ विद्यापीठे समाविष्ट आहेत.
प्रश्न 8 नोव्हेंबर २०२६ मध्ये ढाका (बांगलादेश) येथे पार पडलेल्या १५ व्या 'सॅफ अजिंक्यपद फुटबॉल स्पर्धेच्या' (SAFF Championship 2026) अंतिम सामन्यात भारताने कोणत्या संघाला २-१ ने पराभूत करून विक्रमी १० वे विजेतेपद पटकावले?
(A) बांगलादेश
(B) मालदीव
(C) पाकिस्तान
(D) नेपाळ
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (C) - पाकिस्तान

स्पष्टीकरण: बांगलादेशातील ढाका येथील नॅशनल स्टेडियमवर ५ ते १७ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान झालेल्या १५ व्या सॅफ अजिंक्यपद फुटबॉल स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात भारतीय पुरुष फुटबॉल संघाने पहिल्यांदाच अंतिम फेरीत पोहोचलेल्या पाकिस्तानचा २-१ असा पराभव केला. या विजयासह भारताने विक्रमी १० वे विजेतेपद आणि सलग तीन वेळा (२०२१, २०२३, २०२६) स्पर्धा जिंकण्याची ऐतिहासिक हॅट्ट्रिक पूर्ण केली; भारताचा सुहेल अहमद भट (४ गोल) स्पर्धेचा सर्वोत्तम खेळाडू (MVP) ठरला.
प्रश्न 9 दोन वेळा ऑलिम्पिक पदक विजेती भारतीय नेमबाज मनू भाकर हिची नोव्हेंबर २०२६ मध्ये २०२६-२०३० या कार्यकाळासाठी कोणत्या ���ंतरराष्ट्रीय संस्थेच्या ॲथलीट्स समितीवर निवड झाली आहे?
(A) आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समिती (IOC)
(B) आंतरराष्ट्रीय नेमबाजी क्रीडा महासंघ (ISSF)
(C) राष्ट्रकुल क्रीडा महासंघ (CGF)
(D) जागतिक उत्तेजक द्रव्य विरोधी संस्था (WADA)
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - आंतरराष्ट्रीय नेमबाजी क्रीडा महासंघ (ISSF)

स्पष्टीकरण: पॅरिस ऑलिम्पिक २०२४ मधील दुहेरी कांस्यपदक विजेती भारतीय नेमबाज मनू भाकर हिची 'आंतरराष्ट्रीय नेमबाजी क्रीडा महासंघाच्या' (ISSF) ॲथलीट्स समितीवर २०२६-२०३० या कालावधीसाठी पिस्तूल गटातून निवड झाली आहे. कैरो (इजिप्त) आणि दोहा (कतार) येथील विश्व अजिंक्यपद स्पर्धांमधील ऑनलाइन मतदानाद्वारे ही निवड करण्यात आली असून ही समिती स्पर्धेचे नियम व खेळाडूंच्या कल्याणासाठी काम करते.
प्रश्न 10 १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी टोकियो येथे संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह आणि जपानचे संरक्षणमंत्री शिंजिरो कोईझुमी यांच्यातील द्विपक्षीय चर्चेत संरक्षण संशोधन आणि विकासासाठी भारताच्या DRDO आणि जपानच्या कोणत्या संस्थेदरम्यान सहकार्य करण्यावर शिक्कामोर्तब झाले?
(A) JAXA (जपान एरोस्पेस एक्सप्लोरेशन एजन्सी)
(B) ATLA (ॲक्विझिशन, टेक्नॉलॉजी अँड लॉजिस्टिक्स एजन्स��)
(C) JICA (जपान इंटरनॅशनल कोऑपरेशन एजन्सी)
(D) RIKEN (जपान नॅशनल सायन्स इन्स्टिट्यूट)
👉 उत्तर आणि सविस्तर स्पष्टीकरण पहा

✓ योग्य उत्तर: पर्याय (B) - ATLA (ॲक्विझिशन, टेक्नॉलॉजी अँड लॉजिस्टिक्स एजन्स��)

स्पष्टीकरण: १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी टोकियो येथे पार पडलेल्या भारत-जपान संरक्षणमंत्री स्तरीय द्विपक्षीय बैठकीत अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र आणि संरक्षण तंत्रज्ञान क्षेत्रात भारताची DRDO आणि जपानची ATLA (Acquisition, Technology and Logistics Agency) यांच्यातील संशोधन व विकास सहकार्य प्रत्यक्षात आणण्यावर एकमत झाले. तसेच दोन्ही देशांनी 'युनिकॉर्न' (UNICORN) प्रकल्पाशी संबंधित करार लवकर पूर्ण करून फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत AoN (Acceptance of Necessity) देण्याचे लक्ष्य निश्चित केले.

📱 अधिक मोफत MPSC सराव चाचण्यांसाठी

दररोज चालू घडामोडी आणि सर्व विषयांच्या मोफत क्विझसाठी आमचे टेलिग्राम चॅनेल जॉइन करा आणि ॲप डाउनलोड करा!

Prepared by Nitin Kanade

Dedicated to providing high quality Previous Year Questions (PYQs), accurate answer keys, and syllabus notes for MPSC exam preparation.

Discussion & Queries (0)

CONTINUE PRACTICE ON MOBILE
100% FREE APP

MPSC Exam Prep is Easier on Mobile!

Daily Quizzes, 10,000+ Solved Questions & Answer Keys for Rajyaseva & Combine.

GET IT ON Google Play